Cyberbullying โลกโซเชียลทำให้เราสนุกบนทุกข์ของคนอื่น

เราทุกคนชอบเสพข่าวลือ ด้วยเพราะมันสนุกปากและทำให้เรามีตัวตนขึ้นมาเมื่อเราเหมือนเป็นคนที่รู้ข่าวลือนั้นอย่างดี จากข่าวลือ กลายมาเป็นข่าวเกือบจริง มีหลักฐานที่ปั้นมาเองกับมือ มานี่จะเม้าท์ให้ฟัง! บันเทิงยิ่งกว่าดูละครก็ชีวิตจริงนี่แหละ! แค่ความสนุกเฉยๆ นี่แหละทำให้ชีวิตใครสักคนพังลงไปได้ในไม่กี่วินาที ยิ่งสมัยนี้ที่โลกออนไลน์ไว๊ไว เจอใครแชร์มาก็เออ ออ ห่อหมกไปด้วยหมด เขาด่าเราก็ด่า เขาอวยเราก็ชื่นชม พอคู่กรณีหงายไพ่เท่านั้นแหละ หน้าร้าว ลบโพสต์แทบไม่ทัน ผ่านมาปุ๊บ เรื่องราวบนโลกโซเชียลหายไปไม่รู้กี่ล้านเรื่องต่อวัน แต่สิ่งที่ยังอยู่อย่างนั้นคือ Cyberbullying ที่ยังทำกันเป็นปกติ เป็นนิสัย ไม่ได้ใส่ใจว่าคนอื่นจะรู้สึกยังไง รู้แค่ เออสนุก… แค่อยากแสดงความคิดเห็นแบบสนุกๆ แค่นั้นแหละ

 

What is Cyberbullying?

Cyberbullying (ไซ-เบอร์-บูล-ลี-อิ่ง) คือ การโพสต์ในแง่ลบ ไม่มีข้อเท็จจริงอะไรมากมาย นอกจากแค่แสดงความคิดเห็นในความรู้สึกของตัวเองถึงคนอื่นที่กำลังเป็นกระแส หรือคนที่เจ้าตัวเกลี๊ยดเกลียดลงบนโลกโซเชียล รวมถึงการแชร์ข้อมูลส่วนตัวเกี่ยวกับคนอื่น ที่ทำให้เกิดความอับอาย ส่งผลต่อความอ่อนแอทางจิตใจของเหยื่อ

เราอาจจะเคยพบเจอเคสการแกล้งกันแต่แค่ในหนังใสๆ วัยไฮสคูล หล่อนจะฮอตเกินฉันไม่ได้… ปล่อยคลิปซะเลย อื้ม! มันก็ดูเป็นเรื่องไกลตัวของเราพอสมควร แต่ตอนนี้ไม่ใช่ เรื่องไกลตัวมันขยับเข้ามาใกล้เราเรื่อยๆ แล้วนะ เพราะโลกโซเชียลนี่แหละ แล้วจะบอกว่าตอนจบมันไม่ได้ Happy ending เสมอไป ในชีวิตจริงมีคนไม่น้อยเลยที่เลือกจบชีวิตตัวเองลงเพราะผลของ Cyberbullying โดยเฉพาะคนไทย 80% เล่นโซเชียลแบบเอาสนุก ทำให้อัตราการเกิดปัญหา Cyberbullying เพิ่มสูงขึ้น ติดอันดับสองของโลกรองจากญี่ปุ่นเลยล่ะ!

 

แบบไหนบ้างที่เรียกว่า Cyberbullying

โพสต์ด่า ส่อเสียด ให้ร้าย ดูถูก หรือข่มขู่ทำร้าย

ต้องมีบ้างแหละที่เราเลื่อนฟีดไปเจอคลิปที่มีความรุนแรง มีทั้งผู้กระทำและผู้ถูกกระทำในคลิป ใครไม่รู้แหละในคลิปนั้น… แต่ดูแล้วอินเนอร์ผู้พิทักษ์มาเต็มจ้ะ! หงายไพ่โกรธฟ้าผ่า แชร์แล้วด่าลงทามไลน์ตัวเองทันที รวมถึงการตั้งสเตตัสด่าใครสักคนที่เพิ่งไฟว้กันมา แล้วมีเพื่อนๆ สุดเลิฟที่ไม่ต้องเอ่ยชื่อก็รู้ว่าสเตตัสนี้ฉันมอบให้ใครมาร่วมแจมขบวนด้วยเป็นพรวน เอาล่ะ Welcome to Cyberbullying team จ้า!!! สาบานเลยว่าเกือบทุกคนเป็นและเคยทำ แต่ไม่รู้ตัวอ่ะจ้ะ…

สร้างตัวตนขึ้นมาใหม่จากข้อมูลของคนอื่น

ยกตัวอย่าง ออย จากซีรีย์ฮอร์โมนส์ เด็กขี้อาย เพื่อนน้อย แต่อยากมีตัวตนสำหรับใครสักคน เลยต้องสร้างตัวตนของตัวเองขึ้นมาใหม่ สวมรอยเป็นสไปร์ท สาวฮอตประจำโรงเรียน หลอกคุยกับผู้ชายเพื่อเติมเต็มปมในใจตัวเอง จนสไปร์ทโดนทำร้ายจากผู้ชายโรคจิต เห้ย!!! ไม่ใช่ว่าไม่มีนะ คนแบบนี้มีจริงๆ  ยิ่งชีวิตใครฮอต เป็นคนที่ทุกคนสนใจล่ะก็… ต้องมีคนอยากสวมรอย และแอบอ้างเป็นเราแน่ๆ เลยไม่แปลกใจเท่าไหร่ ถ้าคนดังๆ ในโซเชียลเลยต้องมีแคปชั่นประจำตัวไว้ว่า “เล่นแอคเค้าท์นี้อันเดียว” ก็เพื่อป้องกันแฟนๆ เข้าใจผิด ไปหลงเชื่อแอคเค้าท์ปลอมไงล่ะเธอ…

เธอมันคนหลอกลวง…

มีมิจฉาชีพใช้การเข้าถึงกันของโลกโซเชียลแอบอ้างเป็นคนอื่นไปหลอกเอาผลประโยชน์เยอะมาก เช่น แอบแฮคแอคเค้าท์ของเราแล้วทักไปยืมเงินเพื่อน หรือแม่ค้าออนไลน์หลอกให้โอนเงินไปให้ พอได้เงินแล้วก็หาย ของก็ไม่ได้ ไหนล่ะเสื้อผ้าที่ฉันสั่ง!? เพราะเราไม่สามารถคาดเดาตัวตนจริงๆ ที่อยู่หลังภาพโปรไฟล์ได้ว่าเขาใช่คนที่เราคิดหรือเปล่า ก็ต้องระวังตัวมากขึ้น ก่อนจะตกเป็นเหยื่อให้แก๊งค์ต้มตุ๋นในโลกออนไลน์ได้ คิดเยอะๆ คิดๆๆ

มั่นใจว่าคนไทยเกิน 100 คนเชื่อว่า…

โลกโซเชียลเป็นจุดรวมตัวของกลุ่มคนที่มีความสนใจในสิ่งเดียวกันง่ายขึ้น ไม่ต้องมีห้องชมรม ไม่ต้องมีออฟฟิศสมาคมอะไร แค่มีแฟนเพจ กลุ่มเฉพาะไว้ติดต่อกัน ข้อมูลก็ไวปรี้ด ยิ่งกว่าไฮสปีทอินเตอร์เน็ต ในแง่ดีของมันคือเราสามารถเข้าถึงข้อมูลที่เราสนใจได้ไว และถูกที่(ข้อมูลจะจริงไหม ก็ค่อยมาเช็คอีกทีล่ะเนอะ) แต่ข้อดีเหล่านั้นจะกลายเป็นข้อเสียทันทีเมื่อเป็นการรวมกลุ่มเพื่อโจมตีอะไรสักอย่างโดยเฉพาะ ไม่ต้องอธิบายเนอะว่ามันจะไปทิศทางไหน

แบล็กเมล์

มันก็คงเป็นเรื่องสนุกอยู่ ถ้าเราแค่แกล้งอัพภาพเพื่อนนอนหลับอ้าปากลงในเฟสบุ๊ค แต่เรื่องนี้จะกลายเป็นเรื่องใหญ่ทันที่ที่เราปล่อยความลับของเขาออกไปบนโลกโซเชียลเพื่อทำลายชีวิตหรือดิสเครดิตเขา ก็มันง่ายดายเหลือเกินในการอัพโหลดลงเว็บไซต์ เริ่มต้นง่ายๆ ที่ช่องทางส่วนตัวเรา แต่ถ้าไม่อยากเผยตัวแค่ส่งคลิปเข้าเพจดังๆ เรื่องก็ปังขึ้นมาในไม่กี่วินาทีแล้ว

คุกคามทางเพศแบบออนไลน์

การแทะโลมด้วยคอมเมนท์ การแสดงความคิดเห็นในเชิงส่อเสียด อนาจาร ลามก ถือเป็นการคุกคามทางเพศอย่างหนึ่ง(ฟิลลิ่งเหมือนมีสาวๆ สวยเดินผ่านแล้วไปแซวเขานั่นแหละ) จะเจอบ่อยๆ ในโพสต์ที่เป็นภาพผู้หญิงเซ็กซี่ๆ หรือภาพพ่อหนุ่มกล้ามโตมีใบไม้ใบจิ๋วปิดจุดสำคัญ อยากxxxจังเลยครับ… อี๋!!! อ่านแล้วอาจจะรู้สึกสนุก ขำๆ กัน แต่บางคน โดยเฉพาะเจ้าของโพสต์อ่านแล้วอาจจะรู้สึกไม่ดีก็ได้นะ

 

 

กฏหมาย กับ Cyberbullying

รัฐ Nova Scotia เป็นรัฐแรกในแคนาดาที่ตรากฏหมายเกี่ยวกับการกลั่นแกล้งรังแกออนไลน์ ชื่อว่า “กฏหมายความปลอดภัยทางไซเบอร์(Cyber-safety Act 2013)” แต่ในประเทศไทยยังไม่ค่อยมีกฎหมายเจาะจงโดยเฉพาะเหมือนกับที่ต่างประเทศ แต่จะมีกฎหมายที่มีผลได้เหมือนกันคือ

ความผิดฐานหมิ่นประมาทในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่ 3 แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

  1. ส่งข้อมูลที่มีลักษณะแกล้งใครสักคนโดยเฉพาะเจาะจง โดยไม่เปิดเผยในเว็บสาธารณะ เช่น Line Inbox Facebook ฯลฯ ไม่นับว่าเป็นการหมิ่นประมาท
  2. ส่งข้อมูลที่มีลักษณะแกล้งใครสักคนโดยเฉพาะเจาะจงในเว็บไซต์ที่เปิดเผยในเว็บสาธารณะ เช่น บน wall Facebook ในกรุ๊ปไลน์ หรืออื่นๆ โดยข้อความนั้นมีเนื้อหาเป็นการทำให้ผู้นั้นเสื่อมเสียชื่อเสียง ดูหมิ่น ให้อับอายจะเข้าข่ายหมิ่นประมาท เว้นแต่ข้อความนั้นมีผลทำให้ผู้ถูกแกล้งรู้สึกด้อยค่า หดหู่ ไม่ถึงขั้นให้เสื่อมเสียชื่อเสียงถือว่าไม่เข้าข่ายหมิ่นประมาท

ความผิดฐานหมิ่นประมาทในประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329 การกลั่นแกล้งรังแกออนไลน์อันเป็นผลให้ผู้ถูกรังแกฆ่าตัวตาย ติดคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 หมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

 

IF I am ? ถ้าฉันโดนรังแกจาก Cyberbullying

  • ถ้าเรื่องไม่มีข้อเท็จจริงก็ไม่ควรใส่ใจ เพราะความจริงเรารู้อยู่แก่ใจ รีแลกซ์ อย่าเครียด!
  • หาที่ระบาย อย่าเก็บเรื่องไว้คนเดียว เรื่องบางเรื่องเราอาจจะต้องการที่ปรึกษาที่ดีสักคน
  • รวบรวมหลักฐานไว้ฟ้อง
  • เปลี่ยนข้อมูลส่วนตัว เช่น ที่อยู่ เบอร์โทร เพื่อให้มีข้อมูลในโลกออนไลน์น้อยที่สุด
  • ห้ามส่งรูป หรือข้อมูลสำคัญ ลงบนอินเตอร์เนต ถึงแม้ว่าจะส่งแบบส่วนตัวก็ตาม แต่ก็เพื่อป้องกันข้อมูลรั่วไหล

 

ไม่อยากให้มี Cyberbullying ต้อง…

หยุดดู – หยุดดูหรือรับรู้ทุกสิ่ง ถ้าเราไม่สนใจคนที่ Cyberbullying วันหนึ่งเขาจะเลิกทำเพราะร็ว่าทำไปก็ไม่ได้มีคนสนใจเขาเลย

หยุดแชร์ – การแชร์หรือส่งต่อเป็น Cyberbullying อย่างหนึ่ง ถ้าอยากให้ Cyberbullying หายไปก็ไม่ควรแชร์เด็ดขาดเลยจ้า

หยุดเพิกเฉย – ถ้าเจอคนรู้จักหรือคนสนิททำอะไรก็ตามที่เป็น Cyberbullying ก็เตือนและแนะนำเขาด้วยความห่วงใย เขาจะรับรู้เจตนาเรามั้ยไม่รู้ รู้แค่เราได้ลองแก้แล้วก็พอ

 

หยุด Cyberbullying ด้วยแอพพลิเคชั่น

  • Rethink แอพพลิเคชั่นที่ถูกพัฒนาโดย Trisha Prabhu เด็กสาวอายุแค่ 13 ปี ที่จะช่วยจับข้อความที่เสี่ยงต่อการรังแกคนอื่นหรือข้อความที่อาจจะทำให้คนอื่นได้รับความเจ็บปวดทางใจ เมื่อเจอข้อความที่เสี่ยงแอพพลิเคชั่นจะถามขึ้นมาว่า “คุณแน่ใจไหมที่จะโพสต์ข้อความนี้” หรือ “ข้อความนี้อาจทำให้คนอื่นเจ็บปวด” เพื่อช่วยให้คนโพสต์หยุดคิดก่อนทำ ซึ่งผลวิจัยบอกว่าแอพพลิเคชั่นนี้ช่วยลด Cyberbullying ถึง 90% (จาก Itunes ปี 2016) เลยทีเดียว
  • Stop!t แอพพลิเคชั่นที่ไว้สำหรับส่งเบาะแส แจ้งข่าว Cyberbullying โดยการแคปหน้าจอส่งให้โดยไม่เปิดเผยตัวตน ซึ่งโรงเรียนจำนวน 78 แห่งในสหรัฐอเมริกาซื้อแอพพลิเคชั่นนี้มาใช้และพบว่าช่วยลดการรังแกในโรงเรียนได้ถึง 50%

 


หนัง Cyberbullying ฝากไว้ให้คิด…

Easy A

ถ้านึกถึงเรื่องข่าวลือ ก็อดไม่ได้ที่จะนึกถึง โอลีฟ เพนเดอร์แกสท์ ในเรื่อง Easy A ที่เธอกลายเป็นคนดังในช่วงข้ามคืนเพียงเพราะข่าวลือที่แพร่ออกไป และทุกคนในโรงเรียนก็พร้อมจะสร้างเรื่อง ตีไข่ใส่สีให้เธอเพิ่ม เพื่อให้ตัวเองมีส่วนร่วมสนุกกับข่าวลือนี้ อย่างน้อยก็มีหัวข้อไปคุยกันออกรสก่อนคาบเรียนเริ่มแล้วกัน

 

13 Reasons why

แฮนนา เบเกอร์ ในซีรีย์เรื่อง 13 Reasons why เป็นตัวอย่างของคนที่อ่อนแอและไม่สตรองพอจะรับมือกับปัญหา Cyberbullying ได้ จนต้องจบปัญหาด้วยการฆ่าตัวตาย ทิ้งเฉลยไว้ที่เทป 13 ด้านม้วนเทปให้คนที่เหลือฟังและรู้สึกผิดต่อไป

 

Unfriend

เรื่องราวสุดแปลกประหลาดที่มีบุคคลลึกลับปรากฏขึ้นมาในแชทกลุ่มระหว่างที่กลุ่มแก็งค์เพื่อนๆ กำลังสไกป์กันอยู่ โดยมีเป้าหมายคือตามมาล้างแค้นคนปล่อยคลิปวิดีโอของลอร่า บาร์น นักเรียนไฮสคูลที่ฆ่าตัวตายเพราะอับอายจากคลิปหลุดเมื่อปีก่อน จากนั้นคนแปลกหน้าในสไกป์ก็เริ่มลงมือฆ่าเพื่อนๆ ในกลุ่มทีละคน

 

Gossip Girls

เรื่องราวการใช้ชีวิตของวัยรุ่นกลุ่มหนึ่งในย่านอัพเปอร์อีสท์ไซด์ ย่านคนรวยบนเกาะแมนฮัตตัน เดินเรื่องด้วยชีวิตวัยเรียน ชีวิตประจำวัน มิตรภาพระหว่างเพื่อน เเฟน ความรักและความริษยา การชิงดีชิงเด่นในแวดวงวัยรุ่นไฮโซ โดยถูกเม้าท์ข่าวแบบเรียลไทม์ประหนึ่งเพจใต้เตียงดารา ผ่านการเขียนบล็อกชื่อดังที่มีชื่อว่า Gossip Girl หรือ สาวช่างเม้าท์ ที่มีวลีเด็ดว่า XOXO

 

Pretty Little Liars

กลุ่มเพื่อนสาว 5 คน แอลลิสัน อาเรีย แฮนน่า สเปนเซอร์ เอมิรี่ จัดงานปาร์ตี้ในคืนพายุกระหน่ำ ในกระท่อมกลางป่าแห่งหนึ่ง ทุกคนเมาหลับไป เมื่อตื่นขึ้นมา สเปนเซอร์ กับ แอลลิสันหายไปจากกระท่อม ทุกคนออกตามหา มีเพียงสเปนเซอร์ที่กลับมาแต่แอลลิสันหายสาบสูญ 1 ปีผ่านไป เพื่อนๆ ที่เหลือได้ห่างเหินกันเพราะเหตุการณ์ในคืนนั้น แต่ก็ได้กลับมาเจอกันอีกครั้งเพราะมีการพบศพของแอลลิสัน และทุกคนโดนคุกคามจาก “A” คอยส่งข้อความปริศนาให้พวกเธอและปล่อยความลับของพวกเธอให้คนอื่นรับรู้ แล้ว “A” คือใครนะ?


 

HOROSCOPE